In landelijk Drenthe werken inmiddels meer mensen in de vrijetijds- dan in de agrarische sector1. Mengvormen als agritainment bieden een alternatief voor verdere schaalvergroting. Via billboards, web en tv ontstaat een zorgvuldig geconstrueerd beeld van de regio, gericht op belevenissen in natuur, productielandschappen en themaparken.
In Landscape and Power beschrijft W.J.T. Mitchell het landschap als tegelijk product en verpakking, echte plek en simulacrum. Vanuit dit perspectief onderzocht ik samen met kunstenaars, bewoners en bezoekers andere manieren om het recreatielandschap te ervaren en vorm te geven. 'Recreatie' betekent immers letterlijk 'herschepping'.
De titel van de presentatie is ontleend aan The Laws of Imitation van de Franse socioloog Gabriel Tarde (1843–1904), die stelde dat vernieuwing voortkomt uit imitatie — elke aanpassing wordt weer gekopieerd en doorgegeven. Tijdens de presentatie klonk een monotone computerstem die passages uit Tarde's boek voorlas, terwijl in de tentoonstelling verschillende vormen van imitatie zichtbaar waren: representatie, simulatie, appropriation en spiegeling.
In de tentoonstelling waren verschillende vormen van imitatie te herkennen, waaronder representatie, simulatie, appropriation, registratie en spiegelen. De kunstenaars tonen zowel 'echte plekken als simulacra' en spelen met company regulations, copyright en gedragscodes.
Door met reglementen, spelregels en gedragscodes te spelen, onderzoeken de kunstenaars hoe beelden en betekenissen ontstaan en kunnen worden omgebogen. Pilvi Takkala's "Real Snow White" toont haar confrontatie met Disneyland-beveiligers over echt en onecht; Constant Dullaart belicht in "Jennifer in Paradise" de eerste gephotoshopte foto ooit;Semâ Bekirovic filmde in "The others" een picknick voor dieren; in Floor Meijers' "To Work" zien we mannen zich in pak door grasland haasten; Dullaart's "Crystal Pillars" reflecteerde op sociale structuren in digitale netwerken.
Bezoekers konden deelnemen aan Tenigma van Malcolm Kratz, een van Tangram afgeleid spel waarin samenwerking essentieel is. In "de Bibliotheek" lagen boeken en knipsels op boomstammen, als uitnodiging om te lezen, verbanden te leggen en in gesprek te gaan.
Tijdens de publieksdagen vonden lezingen, workshops, wandelingen en rondleidingen door de tentoonstelling plaats. Criticus Saskia Monshouwer sprak in de Bibliotheek, wildplukker Leah Groeneweg organiseerde een wildplukmaaltijd, filmmaker Pablo Núñez ontwikkelde een workshop rond landschapsfilm voor jongeren, en ikzelf gaf in samenwerking met Judith Omvlee de kinderworkshops Tijdreizen in het Drentse landschap.
Onder de voormalige fabriekspijp, nu telecommunicatiemast, was een geluidsopname van ecofilosoof Timothy Morton te horen, die opriep tot een heruitvinding van ons denken over natuur en technologie. Geen makkelijke opgave. Maar zoals Tarde in The Laws of Imitation aangaf: door oude ideeën te herhalen en aan te passen, denken we uiteindelijk toch echt anders.
Dit project kwam tot stand dankzij het Mondriaanfonds en Stichting KIK. Dank gaat naar de deelnemende kunstenaars en naar alle andere talenten voor hun bijdragen, steun en assistentie.
1. Feiten en Cijfers Vrijetijdseconomie Drenthe, printversie 2013 uitgegeven door de Provincie.